Blog

Tasarımcı için freelance çalışma rehberi
27.01.12
Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInPin on PinterestShare on TumblrPrint this pageEmail this to someone

Freelance, emek ve işçilik isteyen işlerin, parça başı yada saat üzerinden ücretlendirelerek yapılması şeklidir.

Bazı tasarımcılar bir patrona bağlı kalıp çalışmaktansa freelance çalışmayı tercih eder. Çoğusu için freelance; canının istediği zamanda çalışabilme fırsatı olduğundan daha cazip gelmekte. Yani istediğin saatte yatmak-kalkmak ve istediğin zaman işe bakmak freelanceyi en gözde yapan unsurdur. Kısacası freelance zamanlı tembellikler için bire birdir. Ve tabi ağızdan ağıza, dilden dile dolaşan freelance hakkındaki “daha çok kazanılır” hikayesi. Birkaç gün önce üniversiteye hazılanmakta olan bir genç kardeşimden  “bilgisayar mühendisliğini okuyacağım mezun oluncada bir dükkan açarım web tasarımı yapar paramı kazanırım. Adamlar tıkır tıkır para kazanıyorlarmış.” sözüne karşılık söyleyebileceğim tek şey “kim, ne zaman tıkır tıkır kazanmış?” oldu ve tabi bu gencin o kadar yıl üniversitede dirsek çürütüp esnaf dükkanı açma hayali ayrı bir üzücü olay. Zamanımız öyle bir hal aldıki 10 yaşından 60 yaşına kadar herkes web tasarımı yapabiliyor(!). Evet çoğunluğu ele alırsak herkes iyi-kötü bir web sitesi yapılabilinir ama tasarlayamaz ve kodlayamaz. Durum bundan ibaretken doğal olarak piyasada ücretler ya tavan yaptı ya da en alt seviyede seyretti. Eskinin internet kafe sahipleri şimdi bilgisayarcı oldu ve  heryer “150 TL’ye web tasarımı yapılır!” tabelalarıyla doldurdu. Bu durumda yetenek mi, bilgi mi, çevre mi para kazandırıyor anlaşılmaz ama bilinen birşey var freelance bir tasarımcı olmak yetenek  g-e-r-e-k-t-i-r-i-r.

Şimdi gel gelelim yetenekli freelance tasarımcı olmak isteyenlerin nelere dikkat etmeleri gerektiğine:

1- İyi düşünün hata yapmayın:

  • Eğer iyi bir işte çalışıyorsanız, (maaşınız zamanında ödeniyor ve sosyal imkanlarınızdan faydalanıyorsanız)
  • İzinlerinizi kullanabiliyorsanız,
  • Gün içerisinde veya hafta sonlarında yeteri kadar zamanınız kalıyorsa..
    freelance çalışmayı seçmeyin şartlar kötü ise patronunuzla iyleştirmesi konusunda konuşun anlaşamıyorsanız ayrılın ve freelancın tadına bakım 🙂

2-Çevre koşullarınız elverişli mi? İngilizce bilin ve çevre için yetenek sitelerine üye olun:

Bir firma veya bir kişi tanımadığı kişiye iş yaptırma riskine çok nadir girer. Freelance iş yapabilmeniz için yapacağınız işe uygun çevrenizde tanıdık firmalar, kişiler mevcut mu? Mevcut olsun veya olmasın müşteri portföyünüzü genişletmek açısından sosyal sitelere üye olun. Günümüzde freelancer.com ve Google’ın sahip olduğu Prizes.org siteleri gibi sitelerden bir işi yapmak güven açısından daha kolaydır. Bu siteler sayesinde çevreniz olmasa da artık dünyanın bir ucuna bir işi paranız güvende oalrak yapmanızmümkün. Bu sitelerden mutlaka hesap açın. (ingilizce bilmeniz şart)

3-Maliyetleri hesap edin:

Bunlar: Ne, ne kadara mal olur?, ne kadar zaman harcanır? gibi NE, NE KADAR sorularının ardı ardına sorulup cevaplanması gereken unsurlardır. Maliyet hesaplamaları sizi para almaya teşvik eder. Öyle freelance çalışan insanlar varki ayaklı hayrat gibidir (bir zamanlar ben de dahil). Saatlerini, günlerini, haftalarını hatta aylarını harcadıkları işten para alamazlar. Zamanlarını denemelerle geçirirler. Bu gelecek için pek iç açıcı bir durum değildir. Acilen “Para almalısın” düğmesine basılmalıdır. Şimdi gelelim ne kadar almanız gerektiğine..

Maliyet hesaplarken:

  • Yazılım, sertifika gerekiyor mu gerekiyorsa ücretleri (web sitesi için örneğin SSL sertifikası)
  • Web sitesi için hosting ve domain maliyetleri
  • Sağlık sigortanız ve yatması gereken prim fiyatınız çalışacağınız güne orantısı
  • Vergi ücretleri (serbest meslek makbuzu kesilmesi gerek)
  • Yol gidilecekse yol masrafları
  • Yemek masrafları
  • Fotoğraf çekiminde gidebilecek masraflar
  • Telefon görüşmeleri masrafları,
  • Elektrik, su, adsl ve kira masraflarınız,
  • Varsa tual, yağlıboya, tiner, fırça vb. masraflar gibi..

3- Yeteneğinizi gösterin, kendi portfolyo sitenizi oluşturun:

Birçok portfolyo sitesinden kendi işinize ait iş örneklerinizi gönderin. Kendi adınıza ait bir web sitesi açıp işlerinizi* yayınlayın. Sitenizde kendinizden bahsedip varsa başarılarınızı yayınlayın. Yarışma düzenleyen sitelerdeki yarışmalara katılıp başarı elde etmeye çalışın. Facebook gibi sosyal sitelerdeki gruplarda kendi işyerinizi duyurmaya çalışın. Yapabiliyorsanız bannerlar oluşturup reklamlar verin. İnsanların sizinle rahat iletişime geçebilmelerini sağlamaya çalışın.
*Not: İşlerinizi orjinal olmalı. Çalıntı bir iş ben yaptım diyen birine güven duyulmaz. Zaten freelance da karşılıklı güven yoksa işin olması söz konusu değildir.

4-Şu anda hiç çalışmadan ne kadar zaman geçinebileceğinizi düşünün:

Şu andaki mevcut bütçenizle, ev giderlerini, kişisel giderlerinizi dahil ederek ne kadar zaman geçiminizi sağlayabileceğinizi düşünün ve unutmayın ki freelance işe başladım dediğiniz anda müşteri bulma ihtimaliniz her zaman yüksek değildir. Bulsanız bile işi onaylattırıp teslim etmeniz ve paranızı teslim almanız zaman alabilir. Uzun lafın kısası; uçurtmayı kaçırmamak için ipini hesap etmek gerekir.

5- Satış döngüsünü geliştirin, pazarlama stratejinizi oluşturun:

Hızlı pazara çıkmak ve pazardan alınan siparişleri zamanında yetiştirerek eksiksiz teslim etmek iyi bir pazarlama stratejinizin olmasını gerektirir. Ne yapacağım, ne kadara yapacağım, ne sürede yapacağım, ne şekilde yapacağım, nerede yapacağım, ödeme şekli ve yeri ne olacak, hedef kitlem kim olacak?, ne malzeme kullanacağım, önümdeki günlerde yapmam gereken veya katılmam gereken önemli bir iş/durum var mı?, olabilecek aksilikler nelerdir?, müşterinin istediğini tam anlamıyla anladım mı?, örnek/rakip araştırmasını yaptım mı?, bilmem gereken bilgileri yeterince öğrendim mi? vb sorulara yanıt vererek kaba taslak dahi olsa bir strateji oluşturmalısınız.

6-Çalışma hayatınızı rutine bağlayın:

Renkli bir yaşam içinde freelance çalışmak bir boşluk oluşturur ve işleri ciddiyetsizlikle yapmalara başlarsınız. Aynen farklı bir firmada çalışıyor gibi çalışma saatlerinizi ayarlamanız gerekmekte. Yani başta bahsettiğimiz” freelance çalışmak demek istediğin zaman istediğin kadar çalışabilmek demek” hikayesi işte burada masala dönüşüyor. Geçim için çalışmak zorundasınız. Günü kurtarmak amacı ile çalışan bazı günleri kurtaramaz ve ilerleyen yaşlarda bu gün yakaladığı fırsatları yakalayamabilir. Geleceğini düşünen insan bugün boş zaman bırakmadan çalışır kendini eğitir. Bu, günün 24 saati çalışmalısınız mantığında değil, günün belirli bir peryodunda çalışmalı, belirli bir peryodunda kendinizi geliştirmeli, belirli bir peryodunda da eğlenmeli, dinlenmelisiniz manasında. Rutinlik disiplin getirir, displin ise başarı.

7-Topluluklarınızı bulun ve onlarla çalışın:

Bazen tasarımlarınızda 2. bir göze veya ele ihtiyaç duyabilirsiniz. 1 dk. nızı ayırıp üye olabileceğiniz FacebookLinkedIn gibi sosyal medya gruplarında, yahoo veya google gruplarında işinde uzmanlaşmaya çalışan veya uzman olan birçok kişiyle tanışıp önerilerini, yardımlarını alabilirsiniz. Örneğin; bir web koder bir kodda ne yapacağı konusunda fikri yoksa bu gruplara danışarak problemini daha kolay yoldan çözüme ulaştırabilir. Problemi kendi başına çözmeye çalışmak zaman kaybına neden olur. Oysa ki bildiğiniz gibi vakit, nakittir. Bazen başkasından alacağınız küçük bir yardım kocaman görünen engeli aşmanıza yardımcı olur.

8-Eğitim sitelerine üye olun, kendinizi geliştirin:

Her konuda az da olsa bilgi sahibi olun. Teknolojiyi A’dan Z’ye takip etmeye çalışın. Mikropsoft gibi sorunların çözümlendiği sitelere üye olun. İşinizi yaparken gerekecek herşeyi ABC gibi bilin. Kendinizi diğer insanların boş zaman diye nitelendirdiği zamanlarınızda eğitiminize adayın. İşinizi sevin ve ihtiyaç duyacağınız şeyleri temin edin.(Özellikle bilgi) Youtube ‘un eğitim veren kanallarına, Kurshane, Tuts+ gibi e-eğitim veren sitelere üye olun ve RSS kaynağına kendinizi ekleyerek ilgi alanızdaki günlük güncellenen derslerden haberdar olun.

9- İhtiyacınız olacak araç gereçleri edinin, işinize yatırım yapın:

Başkasının fotoğraf makinesi veya laptobu ile işinizi yapmaya çalışmayın. İşinize önem verin ve yatırım yapın. Bunun için harcamalarınızı iyi ayarlayın ve bu yatırım için kendinize fon ayırın.

10- Siz şirketsiniz, profesyonelce davranın:

Kendinizi şirketmişsiniz gibi düşünün ve o şekilde insanlarla diyaloglara girin. Bey, hanım efendi lakapları abi, abla lakaplarıyla yer değiştirirse işinizde başta para tahsili olmak üzere çok sıkıntılar yaşarsınız. Görüşmelere salaş bir şekilde değilde kendinize çeki düzen vererek gidin. resmi kurumlar için mutlaka takım giyinin. Uçuk kaçık olacağım diye kendinizi fazla zorlamayın. Bir müşteriyle görüşmeye giden uçuk kaçık birinin ciddi karşılanması oranı resmi kıyafetle giden birine göre daha azdır.

11- Ücret tahsilatı:

İşin belki de en önemli kısmı budur. Bir çok uzmanın ortak bir görüşü “işi yapmak sanat, parayı tahsil etmek ayrı bir sanattır.” şeklindedir.

  • İşi almadan önce kendinize bir sipariş formu oluşturun ve bu formda gerekli olacak tüm şartlarınızı yazın ve işi aldığınızda karşınızdakine doldurtup imzalatın.
  • İşi aldığınızda mutlaka en az %30 ön ödeme alın, geri kalan kısmı teslimatta alacak şekilde anlaşın ve bunuda sipariş formuna ekleyin.
  • Ekstra ödenekler çıkartmayın bunun için başta belirttiğimiz maliyet hesaplamasını iyi yapın.

12-Kendinize çok iyi bakın ve hastalanmayın:

Freelanceda tek çalışacağınızdan dolayı iş aksama kısmı çok risklidir. Zira oluşturacağınız sipariş formunda işin teslimi, iş teslim süresini geçerse iş feshedilebilir. Bu da sizin boşa giden zaman ve emeklerinizden başka birşey değildir.  Ve tabiki sizin için “işi zamanında teslim edemedi” diye kötü imaj da oluşturur. Teslim süresi için her koşulda 3 gün üzerine ekleyerek yazın.  Ve o süre içinde rahatlıkla teslim edin. Teslimatta aksaklık yaşamamak için sağlığınıza dikkat edin

13-Kötü günler o günde kalmalı:

İnsanlar öyledirki nasıl ve ne şekilde olursa olsun bazen insan olduklarını unutup karşısındakinin motivesini bozabilecek hal ve hareketlerde bulunabilir. Şöyleki gecelerce uğraşıp yaptığınız bir tasarım beğenilmemiş ve kötü yorumlara maruz kalmış olabilirsiniz. Bu sizde morel bozukluğu oluşturmasın. Gelecek gün daha iyisini yapabilirsiniz. Motiveniz sizin için çok önemli onu kaybetmeyin. Hergün yeni bir başlangıçtır.

14- Plansız olmayın, ajanda tutun:

Hedefiniz, yapacağınız işler, zamanınızın nerelerde harcanacağı her zaman bir plana tabi kalarak yapılmalı. Önemli günlerinizi, randevularınızı, tv dizilerinizi, izlemek istediğiniz maçlarınızı inceden inceye iyi düşünüp bir ajandaya not edin. Bir iş alırken teslim tarihinide bu ajandaya bakarak belirleyin. Plan yaparken bir hayatınızın olduğunu unutmayın ve haftanın en az bir gününü kendinizi şımartmaya ayırın ve haftalık tatil yapın. Sevdiklerinize vakit ayırın.

15-Çalışma ortamını iyi ayarlayın:

Kendinize rahat çalışabileceğiniz bir ortam ayarlayın. Sevdiğiniz şeyleri bu ortamda bulundurun. Gerekirse müşterinizin gelebileceğini düşünerek evinizin bir odasını ofis olarak ayarlayın. Görüşme öncesi kesinlikle ikramlık hazırlayın.

tuğba on Mayıs 27, 2013 AT 09 pm

merhaba, yazınızı zevkle okudum inş kafamdaki freelance hayatı kuracağım

    CAPANOGLU on Ağustos 16, 2013 AT 01 am

    Başarılar dilerim 😉

Tasarımcılara en çok söylenen yalanlar | Mesut ÇAPANOĞLU on Kasım 1, 2013 AT 01 am

[…] maddelerden en az bir yada bir kaçı eminiz ki başınıza gelmiştir. Özellikle Freelance işlere yeni başlayanlar bu maddeleri çok dikkatli okusunlar çünkü sürekli karşılarına […]